Blog · İşletme yönetimi
Ciro arttı, kâr düştü mü? Aylık gelir-gider karşılaştırması nasıl yapılır?
Satışların arttı, sipariş bildirimleri hiç susmadı, ay sonunda ciro geçen aydan yüksek. Peki gerçekten daha çok kazandın mı? Birçok küçük işletme sahibi bu soruya “Tabii ki” diye cevap verir, ama rakamlara bakınca net kârın düştüğünü görür. Bu yazıda aylık gelir-gider karşılaştırmasını nasıl yapacağını ve kâr düştüğünde nereye bakman gerektiğini adım adım anlatıyoruz.
Ciro ile net kâr neden farklı yöne gidebilir?
Ciro, satışlardan gelen toplam paradır. Net kâr ise bu tutardan tüm giderler düşüldükten sonra kalan kısımdır. Ciro artarken giderler daha hızlı artarsa net kâr düşer. Videodaki örnekte Ekim'de 38.500 ₺ gelir ve 17.100 ₺ giderle 21.400 ₺ net kâr var. Kasım'da gelir 44.200 ₺'ye çıkmış ama gider 25.600 ₺ olmuş; net kâr 18.600 ₺'ye düşmüş. Yani daha çok satış, daha az kazanç demek.
Ciro ve kâr farkını daha ayrıntılı merak ediyorsan ciro ve kâr arasındaki farkı anlattığımız yazıya da göz atabilirsin.
Aylık karşılaştırma için 5 adım
- 1. Aynı uzunlukta dönemleri karşılaştır: Ayın ilk iki haftasını geçen ayın tamamıyla kıyaslamak yanıltır. Tam ayları ya da aynı gün sayısını karşılaştır.
- 2. Üç rakama birlikte bak: Gelir, gider ve net kâr. Sadece ciroya bakmak, resmin yarısını görmek demektir.
- 3. Gider artışını oranla değerlendir: Gelir yüzde kaç arttı, gider yüzde kaç arttı? Örnekte gelir yaklaşık %15 artarken gider yaklaşık %50 artmış. Kârın düşmesinin sebebi bu farkta.
- 4. Artan gider kalemini bul: Kargo, komisyon, reklam, mal alımı ya da tek seferlik bir harcama mı? Giderleri türüne göre ayırdığında hangi kalemin büyüdüğü hemen görünür.
- 5. Tek ayla karar verme: Bir ayın düşüşü tesadüf olabilir. En az son 3 ayı yan yana koyduğunda gerçek eğilimi görürsün.
Kâr düştüğünde ilk nereye bakmalı?
İlk refleks genellikle “Daha çok satmalıyım” olur. Oysa satış artarken kâr düşüyorsa sorun çoğu zaman giderlerdedir. Kampanya ve indirimler, ücretsiz kargo, artan komisyon oranları ya da kontrolsüz reklam harcaması ciroyu büyütürken kârı küçültebilir. Önce giderlerini incele, sonra fiyatlarını ve indirim politikanı gözden geçir. Küçük giderlerin kârı nasıl erittiğini bu yazımızda anlattık.
Karşılaştırırken sık yapılan hatalar
- Mal alımını tek aya yüklemek: Büyük bir stok alımı yaptığın ay giderler şişer, sonraki aylarda satışlar bu stoktan gelir. Böyle durumlarda tek ayı değil, birkaç ayı birlikte değerlendir.
- Sezonu hesaba katmamak: Bayram, okul dönemi ya da indirim günleri satışları etkiler. Mümkünse geçen yılın aynı ayıyla da kıyasla.
- Kayıt eksikliği: Bir ayın giderlerini eksik girdiysen o ay olduğundan kârlı görünür. Karşılaştırma ancak kayıtlar düzenliyse anlamlıdır.
Karşılaştırmayı alışkanlığa dönüştür
Her ayın ilk günü 10 dakikanı ayırıp geçen ayın gelir, gider ve net kârını önceki aylarla karşılaştır. Bu küçük rutin, sorunları büyümeden fark etmeni sağlar.
EsnafPilot'un Raporlar ekranında bu hafta, bu ay, son 3 ay ya da istediğin tarih aralığı için gelir, gider ve net kârını grafiklerle görebilir, giderlerinin nereye gittiğini dağılım raporunda inceleyebilirsin. Raporlar ücretsiz planda da var. Hemen Google Play'den indir; iPhone sürümü yakında. Daha fazla ipucu için Instagram'da @esnafpilotcom hesabını takip et.