Blog · İşletme yönetimi
Ciro ve kâr arasındaki fark: Esnaf için net kâr nasıl hesaplanır?
Gün sonunda kasayı sayarsın, tablo fena görünmez. Ama ay sonu geldiğinde kira, toptancı, kargo ve faturalar ödenince elde beklediğinden çok daha az para kalır. Bunun en yaygın sebebi basit bir karışıklıktır: ciroyu kâr sanmak. Bu yazıda ikisinin farkını, net kârı nasıl hesaplayacağını ve bunu her ay zahmetsizce nasıl takip edebileceğini anlatıyoruz.
Ciro nedir, kâr nedir?
Ciro, belirli bir dönemde yaptığın toplam satıştır. Müşteriden kasaya giren paranın tamamı. Net kâr ise bu satışlardan işletmenin bütün giderleri düşüldükten sonra elinde kalan tutardır. Yani ciro işin büyüklüğünü, net kâr ise işin gerçekten para kazandırıp kazandırmadığını gösterir.
Ciro yüksek olduğu halde zarar eden bir işletme olabilir. Tersine, cirosu mütevazı ama giderlerini iyi yöneten bir dükkan her ay düzenli kâr edebilir.
Net kâr adım adım nasıl hesaplanır?
Formül aslında çok basit:
Net kâr = Toplam satış (ciro) − Toplam gider
Zor olan formül değil, giderlerin tamamını eksiksiz toplamaktır. Örnek bir ay üzerinden gidelim:
- Ciro (toplam satış): 50.000 ₺
- Mal alımı: 28.000 ₺
- Kira: 9.000 ₺
- Kargo ve pazaryeri komisyonu: 6.500 ₺
- Diğer giderler (fatura, ambalaj, ulaşım vb.): 2.500 ₺
Toplam gider 46.000 ₺. Net kâr ise 50.000 − 46.000 = 4.000 ₺. Kasadan 50.000 ₺ geçmiş ama işletmenin o ay kazandırdığı para 4.000 ₺. Bu örnekteki rakamlar temsilîdir; senin işletmendeki oranlar farklı olabilir, önemli olan hesabı kendi rakamlarınla düzenli yapmaktır.
En sık unutulan giderler
Net kârı olduğundan yüksek gösteren şey genellikle unutulan küçük kalemlerdir:
- Pazaryeri komisyonları ve kargo: Satış başına küçük görünür, ay sonunda büyük bir toplam tutar.
- Ambalaj ve sarf malzemesi: Kutu, poşet, bant, etiket.
- Dönemsel ödemeler: Yıllık abonelikler, bakım, sigorta gibi her ay ödenmeyen ama payı olan giderler.
- İade ve fireler: Geri gelen ya da satılamayan ürünlerin maliyeti.
Ay sonunu rahatlatan 5 alışkanlık
1. Her gideri aynı gün kaydet
Fişleri cepte biriktirmek yerine harcamayı yaptığın gün not al. Hafta sonuna bırakılan kayıtların bir kısmı mutlaka unutulur.
2. İşletme parası ile kişisel harcamayı ayır
Kasadan market alışverişi ya da kişisel bir ödeme yapıldığında hesap bulanıklaşır. Kendine düzenli bir tutar ayır ve bunu da ayrı bir kalem olarak kaydet.
3. Giderleri kategorilere böl
Mal alımı, kira, kargo, fatura gibi birkaç sabit kategori belirle. Böylece paranın en çok nereye gittiğini bir bakışta görürsün.
4. Haftada bir 5 dakika rapora bak
Ay sonunu beklemek yerine her hafta gelir ve giderlerine kısa bir göz at. Bir sorun varsa erkenden fark edersin.
5. Kârı ürün bazında düşün
Bazı ürünler çok satar ama az kazandırır. Fiyatlarını belirlerken alış maliyetinin yanında kargo ve komisyonu da hesaba kat.
Bu takibi kolaylaştırmak için
Defter ya da Excel ile de bu hesabı yapabilirsin; önemli olan düzenli olmak. Biz bu işi telefondan saniyeler içinde yapabilmen için EsnafPilot'u geliştiriyoruz. Gelir ve giderini kaydettiğinde kasanı ve nakit akışını tek ekranda görebilecek; Raporlar bölümünde bu hafta, bu ay ya da seçtiğin tarih aralığı için gelir, gider ve net kârını grafiklerle, giderlerinin nereye gittiğini de dağılım raporunda takip edebileceksin. Bu temel özellikler ücretsiz planda da yer alıyor.
EsnafPilot çok yakında App Store ve Google Play'de. Yayın gününü ve yeni ipuçlarını kaçırmamak için Instagram'da @esnafpilotcom hesabını takip et.